Rome
De Trevifontijn in Rome Jeremy Vandel

De Trevifontein

De Fontana di Trevi is de grootste en meest indrukwekkende fontein van Rome. Het is een waar symbool van de stad geworden en wordt ieder jaar door miljoenen toeristen bezocht. Dit betoverende en romantische rococo werk vult bijna volledig Piazza di Trevi.

Het monument bevindt zich in het hart van Rome, in de Trevi-wijk, de op één na grootste wijk van de Eeuwige Stad. De fontein is circa 22 m breed en 26 m hoog.

Het bouwwerk heeft als thema de oceaan met de trotse zeegod Oceanus die op een schelpvormige strijdwagen wordt voortgetrokken door gevleugelde paarden en jonge zeegoden (Tritons).

Geschiedenis van de Trevifontein

Het wonderschone waterwerk heeft meerdere symbolische connecties met de mythologie omdat de fontein een lange geschiedenis heeft. Hoewel het meer dan 100 jaar duurde om het huidige kunstwerk te maken, begon zijn historie meer dan 2000 jaar terug.

Keizertijd (27 v. Chr. - 476 n. Chr.)

Volgens de legende werd er in 19 v.Chr., enkele kilometers buiten Rome, een nieuwe waterbron ontdekt door een jonge maagd. Kort nadat ze de Romeinse soldaten de weg had gewezen naar de bron, werd het aquaduct Aqua Virgo (maagdelijk water) gebouwd, voornamelijk om de Thermen van Agrippa in de Campus Martius van water te voorzien.

Het aquaduct werd aangelegd onder leiding van architect Marcus Vipsanius Agrippa (bekend van het Pantheon) en werd uiteindelijk een van de elf aquaducten die het oude Rome van water voorzag. De Aqua Virgo loopt grotendeels ondergronds en is bijna twintig kilometer lang. Het is een van de drie aquaducten uit de oudheid die tot op heden nog actief zijn.

Het aquaduct is vele malen gerestaureerd en heet vandaag de dag Acqua Vergine, de bron van onder andere de Trevifontein en de Fontana della Barcaccia bij de Spaanse Trappen. Waar vroeger het eindpunt van het aquaduct was, staat nu de majestueuze Trevifontein. Deze bestond eerst uit drie bassins waar water in werd bewaard voor de bevolking.

Middeleeuwen (476 - 1492)

Het behield deze vorm tot 1453 toen paus Nicolaas V de herinrichting opdroeg aan Leon Battista Alberti. De drie bassins werden vervangen door één groot bassin waaruit de Romeinen water konden halen.

Ondanks de schade veroorzaakt door het Eerste Beleg van Rome in de Gotische Oorlog in 537, werd het werk gedurende de gehele Middeleeuwen gebruikt. De eerste grafische documentatie dateert echter uit 1410, toen een fontein werd gebouwd met drie monden die water in drie afzonderlijke bekkens naast elkaar goten, in het midden van een kruispunt (trevio) aan de oostkant van de heuvel Quirinal.

Renaissance (1492 - 1789)

In 1640 gaf paus Urbanus VIII de architect en beeldhouwer Gian Lorenzo Bernini de opdracht om belangrijke wijzigingen in het werk aan te brengen. Het project voorzag in een nieuw scenografisch panorama dat moest worden gezien vanuit het Quirinaalpaleis, de zomerresidentie van de paus.

Bernini begon aan het project zonder de vereiste vergunning, gefinancierd uit belastinggeld van de Romeinse bevolking. Het oorspronkelijke idee was om twee grote concentrische halfronde bekkens te bouwen en in het midden een voetstuk te plaatsen dat waarschijnlijk zou dienen als sokkel voor een standbeeld van de Maagd Trivia.

Het geld werd echter gebruikt voor de oorlog die de paus verklaarde aan het hertogdom Parma en Piacenza en de werkzaamheden werden onderbroken. Na de dood van Urbanus VIII en de komst van paus Innocentius X, raakte de fontein in verval.

Er gingen bijna zestig jaar voorbij voordat Clemens XI zich opnieuw met de Trevifontein ging bezighouden. Latere projecten van Carlo Fontana en Bernardo Castelli werden ook onderbroken. Met de ontwerpen van architecten zoals Nicola Michetti, Luigi Vanvitelli, Ferdinando Fuga en andere Italiaanse en buitenlandse architecten gebeurde hetzelfde.

In 1731 organiseerde Clemens XII een ontwerpwedstrijd die uiteindelijk werd gewonnen door Nicola Salvi. Hij besloot het verhaal van de Acqua Vergine te vertellen door een verbintenis tussen architectuur en beeldhouwkunst te creëren. Dit idee had hij overgenomen van het oorspronkelijke ontwerp van paus Urbanus VIII en Bernini. ​Er wordt gezegd dat Salvi’s project mede werd gekozen omdat het goedkoper was dan de andere.

Het werk werd gefinancierd door de herinvoering van de loterij in Rome. De bouw van de fontein startte in 1732, maar werd herhaaldelijk onderbroken door zowel geldgebrek als artistieke meningsverschillen tussen Salvi en beeldhouwer Giovanni Battista Maini. Uiteindelijk zagen noch Salvi, noch de paus, noch zijn opvolger Benedictus XIV de voltooiing van het werk.

Tijdens het pontificaat van paus Clemens XIII werd het werk pas in 1762 voltooid door de beeldhouwer Pietro Bracci. Op de avond van 22 mei 1762, na dertig jaar werk, werd het eindelijk in al zijn grootsheid aan het publiek getoond.

Hedendaagse tijd (1789 - heden)

De laatste jaren heeft de fontein verschillende onderhouds- en restauratieprojecten ondergaan. In 1998 bijvoorbeeld, werd de fontein grondig schoongemaakt. En in 2014 duurde het zeventien maanden om het werk te restaureren, wat het Italiaanse modemerk Fendi maar liefst 2.2 miljoen euro heeft gekost. Tijdens deze periode lag er een tijdelijke panoramabrug over het bassin zodat bezoekers de fontein en de restauratiewerkzaamheden van dichtbij konden bewonderen.

De herinwijdingsceremonie van de Trevifontein vond plaats op 3 november 2015. Bij de heropening van de pijpen van het aquaduct die het bassin vulden, waren honderden mensen aanwezig. Tot slot heeft burgemeester Virginia Raggi in 2019 een plan gepresenteerd om de artistieke verlichting te vernieuwen.

Onderdelen van de Trevifontein

De Trevifontein is rijk aan majestueuze werken en details uit verschillende perioden van de Romeinse geschiedenis. Enkele onderdelen zijn al vermeld in het historische gedeelte van dit artikel en zullen hieronder nader worden toegelicht.

De structuur

Verrassend is dat de Fontein zich in de gevel van een paleis bevindt, waar de ingang van het de Conti di Poli had moeten zijn. De oorspronkelijke voorgevel van het paleis werd als vulgair beschouwd en Salvi wilde deze maskeren door er een te plaatsen met een achtergrond die perfect bij het bouwwerk past.

Als je het monument in zijn grootsheid bekijkt, is het duidelijk dat de zee het hoofdbestanddeel van het landschap is. De structuur ligt in een groot rechthoekig bassin met ronde hoeken, omgeven door een wandelpad dat van de ene naar de andere kant loopt.

Het centrale deel van het werk is versierd met grote zuilen om het te accentueren. Het geheel heeft de vorm van een triomfboog, om de overwinning en het belang van het leven te vieren, vertegenwoordigd door het water dat voortdurend in beweging is.

Het standbeeld van Oceanus

De fontein wordt gedomineerd door een rotsachtige klif die het hele onderste deel omvat. In het midden bevindt zich een opvallende nis waarin een groot standbeeld staat van Oceanus, de Griekse zeegod en Titaan.

Hij verschijnt op een schelpvormige strijdwagen, met zijn bovenlichaam gedeeltelijk gedraaid en zijn linkervoet rustend op de rand van de schelp om zijn evenwicht te bewaren. Een doek bedekt nauwelijks zijn bekken en schaambeen en met de scepter die hij vasthoudt lijkt hij de waterstroom te sturen.

Het imposante beeld is gebouwd door Pietro Bracci en is meer dan zes meter hoog, gehouwen uit reusachtige blokken marmer. Qua grootte overtreft het zelfs de David van Michelangelo.

De strijdwagen en de gevleugelde paarden

De schelpvormige strijdwagen wordt getrokken door twee gevleugelde paarden, geleid door twee Tritons (jonge zeegoden). Een van hen is sterk en jong, de andere is ouder en blaast op een buccina (een oud blaasinstrument in de vorm van een schelp) om hun doorgang aan te kondigen.

Het paard met vleugels aan de linkerkant is onrustig en de rechter is kalm. Ze verwijzen naar het contrast van de zee die zowel rustig als stormachtig, onvoorspelbaar en dodelijk kan zijn.

De beelden van Overvloed en Gezondheid

Aan weerszijden van de grote centrale nis bevinden zich twee kleinere nissen met de personificaties van Overvloed en Gezondheid, beide gemaakt door beeldhouwer Filippo della Valle.

Het standbeeld van Overvloed aan de linkerkant, houdt de symbolische hoorn vol fruit en munten vast. Aan haar voeten ligt een omgevallen vaas, die met bloemen is omringd, waaruit water vloeit. Boven het standbeeld is een reliëf te zien waarop Agrippa zijn soldaten aanwijst waar de Aqua Virgo gebouwd moet worden.

Het beeld van Gezondheid aan de rechterkant, is schaars gekleed en versierd met laurierbladeren. Deze figuur houdt in haar linkerhand een speer vast, wat symbool staat voor zuiverheid. In haar rechterhand houdt ze een beker met een slang vast, het embleem van de geneeskunde.

In het oude Rome was het een gewoonte om een monument te bouwen op plekken waar een waterbron was. Het reliëf boven de personificatie van Gezondheid laat het jonge meisje (maagd) zien die de soldaten de weg naar de bron van de Aqua Virgo wees.

Salvi wilde in eerste instantie het beeld van Agrippa en dat van de Maagd plaatsen op de plek waar nu de beelden van Overvloed en Gezondheid staan. Later werd het oorspronkelijke project gewijzigd.

Allegorieën over de voordelen van water

Tenslotte zijn er vier grote Korinthische zuilen die de bovenste verhoging ondersteunen, waarop zich vier kleinere allegorische beelden bevinden. Deze zijn gebeeldhouwd door Agostino Corsini, Bernardino Ludovisi, Francesco Queirolo en Bartolomeo Pincellotti. Ze vertegenwoordigen de positieve effecten van regen op de vruchtbaarheid van de aarde en de vier belangrijkste producties die afhankelijk zijn van de beschikbaarheid van water.

Het eerste beeld links houdt een hoorn vol fruit vast en stelt Overvloed van Vruchten voor. De tweede houdt korenaren in haar hand en stelt de Vruchtbaarheid van de Velden voor. De derde houdt een beker en druiven vast, symbool van de Producten van de Herfst. De laatste stelt de vreugde van weiden en tuinen voor en is versierd met bloemen.

Plantaardige en dierlijke decoraties

De fontein is ook voorzien van talrijke marmeren decoraties van allerlei plantensoorten, verdeeld over alle hoeken van het werk. Het is mogelijk om meer dan 30 soorten te onderscheiden die op de stenen zijn gekerfd.

Op de gevel van Palazzo Poli, op de hoek met Piazza dei Crociferi, staat een wilde vijgenboom boven op de balustrade en een kappertjesplant gebeeldhouwd. Onder het standbeeld van Overvloed is een moeras struik, vier takken klimop, een cactusvijg, riet en een eikenstam te zien.

Onder de grote aas van bekers staan een artisjok, een wijnstok met vier druiventrossen en een vijgenboom. Ook drijft er een colocasia op het water. Rechts van de fontein, voor de via della Stamperia, is een ciombolino te zien en een groep planten waar de travertijn rots eindigt.

Er zijn ook enkele dieren te vinden: een kruipende slak op de colocasia en een hagedis verbergt zich in een kleine holte in de gevel. Aan de rechterkant van de klif bevinden zich de insignes van Monseigneur Gian Galeazzo Caracciolo, die gedurende enkele jaren verantwoordelijk was voor het project van de fontein, met een leeuw en een bijzonder hoofddeksel dat gedragen werd door de Prelaten van de Romeinse Curie.

Weetjes over de Trevifontein

Iedere dag stroomt er zo’n 80 miljoen liter water door de Trevifontein, komen er duizenden toeristen het kunstwerk bewonderen en wordt er ruim €4000 aan muntjes in de bassin geworpen. Ontdek hieronder meer interessante weetjes over de fontein!

De oorsprong van de naam

Er bestaan verschillende theorieën over de oorsprong van de naam van de beroemdste fontein van de Eeuwige Stad. De eerste hypothese is dat de naam “Trevi” is afgeleid van “Trebium”, de plaats van oorsprong in de buurt van de Tiburtina.

De tweede hypothese is dat de naam is afgeleid van “trivio”, het kruispunt van de drie straten Collatina, Prenestina en Tiburtina, vanwaar het water afkomstig is.

De derde hypothese verwijst naar Iuturna, de nimf die bij droogte werd aangeroepen en die een tempel had met de naam “Trevi”.

De toewijding van Nicola Salvi

Zoals vermeld in het historische gedeelte, kondigde Clemens XII in 1731 een ontwerp wedstrijd aan die uiteindelijk werd gewonnen door Nicola Salvi. Met zijn intelligentie en sensitiviteit, volgde hij een humanistische opleiding voordat hij architectuur ging studeren onder leiding van Antonio Canevari.

We kunnen zonder twijfel zeggen dat de Trevifontein het meesterwerk van de architect was, waaraan hij zich tot aan zijn dood heeft gewijd en waarmee hij zijn carrière heeft afgesloten. Hoewel hij de voltooiing van het werk niet heeft meegemaakt, heeft zijn genegenheid voor het monument hem tot zijn dood geleid. Het blijkt dat hij de eerste tekenen van een fysieke instorting begon te vertonen door de talrijke inspecties van de tunnels van het aquaduct van de Trevifontein.

Op een gegeven moment was de helft van zijn lichaam verlamd, maar ging hij door met het vinden van manieren om toezicht te houden op de bouw van het werk. Gedurende 30 jaar gaf hij prioriteit aan dit project en door zijn toewijding wordt zijn niveau van uitmuntendheid nog steeds vergeleken met dat van grote Italiaanse architecten.

Door zijn aandacht voor detail, perfectionisme en passie voor literatuur was de kunstenaar in staat het werk verschillende interpretaties en mogelijke betekenissen te geven, om zo de toeschouwer mee te nemen in een uniek en suggestief maritieme wereld.

De traditie van de muntjes

De legende luidt dat als je met je rug naar de Trevifontein toe staat (met je ogen dicht) en met je rechterhand over je linkerschouder een muntje in het water gooit, je er zeker van kunt zijn dat je ooit naar Rome terugkeert.

Ook zegt men dat wanneer je dit met twee munten doet, je zeker liefde zult vinden (sommigen zeggen met een Italiaan), terwijl je met drie munten gegarandeerd zult trouwen.

Dit gebruik is inmiddels een traditie geworden onder de toeristen. Hierdoor wordt er elk jaar ruim een miljoen euro aan munten ingezameld bij de Trevifontein, die sinds 2007 aan liefdadigheidsinstellingen worden geschonken.

De kleine fontein van geliefden

Een andere romantische legende met betrekking op de liefde verwijst naar het gebruik van de Fontanina degli Innamorati (kleine fontein van geliefden). Deze is te vinden aan de rechterkant van de Trevifontein en is ook door Nicola Salvi ontworpen. De functie ervan was om voorbijgangers hun dorst te laten lessen op warme dagen.

De twee waterstralen die uit deze kleine fontein komen kruisen elkaar voor ze in de bassin terechtkomen. Deze metafoor voor de onverbrekelijke band tussen geliefden zou drinkers van de fontein daardoor eeuwig durende liefde beloven.

Vooral onder jonge militairen was het gebruikelijk om voor hun vertrek samen met hun liefje te drinken van de fontein. Het meisje zou dan een beker meenemen die na het drinken ervan werd gebroken om de trouw van de jongeman aan zijn geliefde en aan de hoofdstad te bezegelen.

De legende van de aas van bekers en de kapper

Als je naar de rechterzijde van de fontein kijkt, zie je een ronde siervaas, die algemeen bekend staat als de aas van bekers (vanwege zijn gelijkenis met de Italiaanse speelkaarten). Qua positie lijkt de vaas niks toe te voegen aan de andere versieringen van de fontein.

Volgens de legende kreeg Nicola Salvi tijdens de bouw van de fontein voortdurend vermoeiende klachten en kritiek van de kapper die een zaak had met uitzicht op de Trevifontein. Salvi besloot om op een ironische manier “wraak” te nemen en het uitzicht van de kapper te belemmeren.

Uiteindelijk werd de aas van bekers aan de oostzijde van de fontein geplaatst. Vandaag de dag, als je achter de vaas staat, zul je erachter komen dat je helemaal niets van de fontein kunt zien.

Het geheime balkon

Normaal gesproken kun je de Trevifontein alleen vanaf het plein bewonderen. Toch is het mogelijk om deze vanaf een andere hoek te bekijken, namelijk vanaf het paleis waar het werk tegenaan is gebouwd.

Dankzij een nieuwe museumrondleiding van Palazzo Poli, kun je de Trevifontein vanaf het balkon bewonderen. Hier kun je zelfs het hoogste punt van het werk, de twee engelen die tuba spelen, nog prima zien. Bovendien zal het tijdens je bezoek aan de vertrekken van het paleis mogelijk zijn het geluid te horen van het water dat naar de fontein stroomt.

De fontein als filmdecor

De Trevifontein heeft een belangrijke rol in representatieve scènes van de twintigste-eeuwse cinema. De fontein is onder andere het decor geweest van de films Roman Holiday, Three Coins in the Fountain, When in Rome, Angels & Demons, The Man from U.N.C.L.E. en La Dolce Vita.

In het laatste voorbeeld, een film van de regisseur Federico Fellini, is de scène waarin Anita Ekberg in de fontein springt en Marcello Mastroianni (de hoofdrolspeler) aanspreekt met de woorden “Marcello vieni qui, sbrigati” (Marcello, kom hier. Schiet op!) wereldberoemd geworden.

Inscripties

Gezien de ontelbare versieringen van de Trevifontein, kunnen enkele belangrijke elementen van het werk zoals de inscripties onopgemerkt blijven.

Paus Clemens XII wilde in het midden van de twee centrale beelden de tekst “CLEMENS XII PONT MAX, AQVAM VIRGINEM, COPIA ET SALVBRITATE COMMENDATAM, CVLTV MAGNIFICO ORNAVIT, ANNO DOMINI MDCCXXXV PONTIF VI” toevoegen. Vertaald uit het Latijn betekent het “Clemens XII, Pontifex Maximus, verfraaide met prachtige verfijning de Aqua Virgo, gewaardeerd om haar overvloed en heilzaamheid, in het jaar des Heren 1735, het zesde van zijn pontificaat”.

De inscriptie net eronder vermeldt “PERFECIT BENEDICTUS XIV PONT. MAX” (Benedictus XIV, Pontifex Maximus, maakte het perfect).

Tenslotte luidt de inscriptie achter de beelden van Overvloed, Gezondheid en Oceanus: “POSITIS SIGNIS ET ANAGLIPHIS TABULIS IUSSU CLEMENTIS XIII PONT. MAX. OPUS CUM OMNI CULTU ABSOLUTUM A. D. MDCCLXII.” De vertaling daarvan luidt dat de beelden en reliëfs hier werden geplaatst in opdracht van Clemens XIII Pontifex Maximus en dat het werk zonder verdere werkzaamheden werd voltooid in het Jaar van onze Heer 1762.

Beroemde protesten en statements

De fontein is het toneel geweest van protest optredens van verschillende artiesten en burgers. Dit zijn een paar voorbeelden die de (internationale) krantenkoppen hebben behaald.

Graziano Cecchini

De Italiaanse kunstenaar en activist Graziano Cecchini besloot om in Oktober 2017 verf in de fontein te gieten. Hij zei dat de actie een daad van protest was om de aandacht te vestigen op de corruptie bij de overheid in de Italiaanse hoofdstad. Kort nadat hij het water in een dieprode kleur had veranderd, werd de kunstenaar gearresteerd en door de politie van het plaats delict weggeleid.

In Oktober 2007 had de artiest met behulp van andere activisten dezelfde stunt al een keer eerder uitgehaald. Toen vond de politie bij de fontein pamfletten van “FTM Futuristische Actie 2007” waarin het volgende statement werd gemaakt: “Onzekeren, ouderen, zieken, studenten en arbeiders, wij komen met de rode kleur om uw grijsheid te kleuren”.

In 2008 haalde de artiest de krantenkoppen opnieuw door duizenden gekleurde rubberen ballen naar beneden te laten vallen op de Spaanse Trappen, een andere wereldberoemde Romeinse bezienswaardigheid.

Adrián Pino Olivera

De Spaanse Adrián Pino Olivera, beter bekend als de “kunststripper” gaat geregeld naakt in de buurt van iconische kunstwerken. De acties van Olivera maken deel uit van “Project V”, een kunstproject waarbij hij met zijn naakte lichaam “de goddelijke kracht van het vrouwelijke wil opeisen en doorgeven in het aanschijn van de neergang van de hedendaagse mannelijke wereld”.

In 2014 haalde hij voor het eerst deze stunt uit bij het schilderij “De geboorte van Venus” van Sandro Botticelli in de Uffizi-galerij in Firenze. Later herhaalde hij dit statement onder andere bij de Nikè van Samothrake in het Louvre in Parijs, “De oorsprong van de Melkweg” van Jacopo Tintoretto in the National Gallery in London en de Trevifontein in Rome.

Roberto Cercelletta (D’Artagnan)

In 2002 vond een van de meest heftige protesten bij de Trevifontein plaats. De werkloze Roberto Cercelletta, beter bekend bij de Romeinen als “D’Artagnan” of “de muntjes visser” was het duidelijk niet eens met het verbod om geld uit de fontein te halen. Ondanks dat hij hiervoor meerdere keren was opgepakt en vele waarschuwingen had ontvangen, ging hij hier toch mee door.

Zo klom hij uit protest op een van de gevleugelde paarden van het werk, verwondde zich met een mes en vervloekte de toenmalige burgemeester voor het onderbreken van “zijn manier om de kost te winnen”. Hij dook immers al 34 jaar regelmatig de fontein in en was zeker niet de enige die dit deed.

Vandaag de dag worden de munten iedere dag (en niet meer een keer per week) uit de fontein gehaald, gereinigd en aan goede doelen geschonken.

Boze bruiden bij een flashmob

Bij een recenter protest in de vorm van een flashmob in Juli 2020, kwamen er ongeveer 10 toekomstige bruiden samen bij de fontein, allemaal gekleed in hun bruidsjurken met bijpassende witte parasols en maskers. Zij protesteerden tegen de stricte COVID-19 beperkingen die zijn ingevoerd bij huwelijksvoltrekkingen.

Ook hielden ze borden vast met teksten zoals “Ik had mijn bruidsjurk al gekocht, maar moest de ceremonie uitstellen”, “De kerk houdt zijn deuren dicht voor het huwelijk” en “Geef ons de vrijheid terug om te feesten”.

De flashmob was georganiseerd door de Italiaanse vereniging Airb die huwelijksceremonies organiseert. Het doel van het protest zou zijn de regering om steun te vragen om te voorkomen dat de sector die huwelijksceremonies en -feesten organiseert instort. Maar ook om restricties zoals het verbod voor de vader om de bruid te vergezellen naar het altaar af te laten schaffen.

Andere fonteinen in Rome

De fonteinen van Rome zijn artistiek en cultureel erfgoed van onschatbare waarde. Verspreid over de stad zijn er 8 andere belangrijke fonteinen en ongeveer 2.500 nasoni. Dit zijn openbare fonteintjes van gietijzer of travertijn, waaruit Romeinen al generaties lang drinken. Het water wat hieruit komt is namelijk hetzelfde als het kraanwater: drinkbaar en van hoge kwaliteit.

Fontana dell’Acqua Paola en Fontana dell’Acqua Felice

Een andere belangrijke fontein in Rome is de Fontana dell’Acqua Paola, ook wel bekend als Il Fontanone (de Grote Fontein). Paus Paulus V gaf Giovanni Fontana begin 1600 de opdracht om de fontein te ontwerpen. Het meer van Bracciano, niet ver van Rome, is de bron van de fontein.

Het ontwerp van de Fontana dell’Acqua Paola is geïnspireerd door de populaire Fontana dell’Acqua Felice, ook wel de Mozesfontein genoemd. Deze werd gebouwd in opdracht van paus Sixtus V, geboren als Felice Peretti. In 1585 gaf de paus de architect Domenico Fontana de opdracht om een kunstwerk op de fontein te maken.

Uiteindelijk werden er drie triomfbogen gemaakt met in ieder een bijbels verhaal. In het midden staat een beeld van Mozes, gebaseerd op een verhaal uit het Oude Testament waarin hij water uit een rots slaat. Aan de linkerkant van Mozes staat een beeld van Aäron die de Israëlieten door het water leidt. Aan de rechterkant van Mozes staat Jozua die het leger de Rode Zee wijst. De fontein was af in 1586 en werd geopend in Juni 1587.

Fontana del Tritone

Ook is er de Fontana del Tritone op Piazza Barberini. Deze is in in 1642/1643 gemaakt uit travertijn door Gian Lorenzo Bernini, voor de gevel van het paleis van paus Urbanus VIII.

De fontein bestaat uit een sterke Triton (jonge zeegod) die op een grote schelp zit, die door vier grote vissen (wellicht dolfijnen) omhoog worden gehouden. Verder blaast de Triton op een trompetschelp waar een straal water uit komt.

Fontana delle Naiadi

De Fontein van de Naiades bevindt zich in het centrum van Piazza della Repubblica en wordt beschouwd als de mooiste onder de moderne fonteinen van Rome. De ronde kuip werd in 1888 door Alessandro Guerrieri ontworpen en versierd met vier gipsen leeuwen.

In 1901 werden de bronzen Naiden (zoetwater nimfen uit de Griekse mythologie) van beeldhouwer Mario Rutelli toegevoegd.

De fonteinen op Piazza Navona

De drie fonteinen op Piazza Navona zijn ook zeer populair onder bezoekers. De La Fontana dei Quattro Fiumi (Vierstromenfontein) werd in 1651 gebouwd door Gian Lorenzo Bernini op initiatief van paus Innocentius X.

De Fontana del Moro werd in 1574 gebouwd door Giacomo della Porta (een leerling van Michelangelo) en in 1653 door Bernini gerenoveerd. De fontein met de vier jonge zeegoden heeft zijn naam de danken aan het centrale beeld van een van de Tritons, die door de Romeinen altijd “Moro” werd genoemd.

De Fontana del Nettuno (Neptunusfontein) werd ook in 1574 gebouwd door Giacomo della Porta. De fontein werd vroeger ook wel de Fontana dei Calderari genoemd omdat er in de omgeving veel ambachtslieden waren die koperen voorwerpen maakten.

Fontana delle Tartarughe

De schildpadfontein uit de late Italiaanse renaissance is te vinden op Piazza Mattei. De fontein werd tussen 1580 en 1588 aangelegd door architect Giacomo della Porta en de beeldhouwer Taddeo Landini.

Het oorspronkelijke ontwerp bestond uit vier efebes (jonge Griekse mannen) die op jonge dolfijnen zaten. De bronzen schildpadden aan de bovenkant werden pas in 1658/1659 toegevoegd toen de fontein werd gerestaureerd. Het is niet duidelijk of Gian Lorenzo Bernini of Andrea Sacchi de schildpadden heeft gemaakt.

Nuttige tips voor je bezoek

  • De drukbezochte Trevifontein kun je het beste ‘s morgens of tijdens etenstijd bezichtigen. Grote kans dat het dan minder druk is en je de fontein beter kunt bewonderen.
  • Als je behoefte hebt aan nóg meer informatie over de fontein, is het mogelijk om een audiogids te boeken.
  • Een avond- of nachtbezoek aan de fontein is zeer aan te bevelen voor een spectaculaire en romantische sfeer.
  • Pas op voor zakkenrollers die vaak toeslaan als het druk is op het plein. Houd je persoonlijke bezittingen altijd goed in de gaten.
  • Het is aangeraden om losgeld mee te nemen als je van plan bent om muntjes in de fontein te gooien. Meer info over de traditie kun je hier vinden.
  • Het is verboden om in te fontein te springen of van het water te drinken. Houd hier rekening mee want de boetes kunnen oplopen tot €500,-.

Bezienswaardigheden in de buurt

De wereldberoemde Trevifontein wordt omringd door andere bezienswaardigheden. Hier is een lijst van attracties die je op loopafstand vanaf Piazza di Trevi kunt bezoeken.

Pantheon

Dit is een tempel gewijd aan alle goden uit het verleden, het heden en de toekomst. Het werd in 27 v.Chr. gesticht door Marcus Vipsanius Agrippa. Het heeft zijn religieuze functie tot op de dag van vandaag behouden, ondanks de katholieke wijzigingen.

Het iconische werk is een van de weinige Romeinse gebouwen die nog intact zijn en die eeuwen van geschiedenis, kunst, cultuur en verfijnde bouwtechniek omvatten.

De ingang van het Pantheon ligt 650 m ten zuidwesten van de Trevifontein (7 minuten lopen).

Keizerlijke Fora

De keizerfora bestaan uit een serie van monumentale fora (openbare pleinen). Deze zijn gebouwd over een totale periode van 150 jaar (46 v.Chr. - 113 n.Chr.). Door de jaren heen hebben o.a. Caesar, Vespasianus, Augustus, Nerva en Trajanus hun steentje bijgedragen bij de uitbreiding ervan.

De keizerfora werd gebouwd om het Forum Romanum te vervangen nadat deze te klein was geworden door de sterke bevolkingsgroei en niet meer kon voldoen als centrum van Rome.

De ingang van de Keizerlijke Fora ligt 900 m ten zuiden van de Trevifontein (11 minuten lopen).

Piazza Navona

Dit is een van de beroemdste monumentale pleinen van Rome. Keizer Domitianus liet op deze plek een groot stadion bouwen voor atletiekwedstrijden, die plaats had voor 30.000 mensen.

Na de val van het Romeinse Rijk bouwden de Romeinen huizen op de voormalige tribunes. De atletiekbaan zelf bleef onbebouwd en evolueerde in de loop der eeuwen tot een groot plein. In de 17e eeuw gaf paus Innocentius X het zijn huidige vorm.

Piazza Navona ligt 950 m ten westen van de Trevifontein (12 minuten lopen).

Forum Romanum

Dit was het epicentrum van het sociale, politieke, religieuze en culturele leven in het oude Rome. Het was ook het hart van het keizerrijk en de ruïnes die hier te vinden zijn, zijn verrassend interessant.

Geen reis naar de Eeuwige stad zou compleet zijn zonder een bezoek aan dit majestueuze complex. Het is een onmisbare bezienswaardigheid en de toegang is inbegrepen bij het kaartje voor het Colosseum.

De ingang van het Forum Romanum ligt 950 m ten zuiden van de Trevifontein (12 minuten lopen).

Colosseum

Het Flavisch Amfitheater is het belangrijkste symbool van Italië en daarom zeker een bezoekje waard tijdens je verblijf in Rome. Elk jaar bezoeken zo’n zes miljoen reizigers de ruïnes van het Colosseum, die behoren tot de zeven nieuwe wereldwonderen.

Toegang tot het Romeins Forum, het Colosseum en de Palatijn is in een enkel ticket inbegrepen.

Het Colosseum ligt 1,6 km ten zuidoosten van de Trevifontein (20 minuten lopen).

Domus Aurea

De overblijfselen van het grote paleis dat keizer Nero in 64 na Christus liet bouwen, kunnen worden bezocht tijdens een unieke virtual reality rondleiding.

De virtual reality bril maakt het mogelijk om de extravagante residentie van Nero in al haar glorie te verkennen en een idee te krijgen van hoe het er in die tijd zou hebben uitgezien.

De ingang van het Domus Aurea ligt ongeveer 1,6 km ten zuidoosten van de Trevifontein (21 minuten lopen).